ΣΑΒΒΑΤΟ 12 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2005 ΣΤΟ HILTON PARK

Φίλες και Φίλοι,

Η δομή της τοπικής διοίκησης η τοπικής αυτοδιοίκησης, όπως έχει καθιερωθεί να αποκαλείται τελευταίως, κατά το ευρωπαϊκό πρότυπο, έχει υποστεί διάφορες αλλαγές/βελτιώσεις από τότε που η Κύπρος απέκτησε την ανεξαρτησία της με σημαντικότερη την κατάργηση το 1999, των διαφόρων Νόμων που ρύθμιζαν τη δομή, τις εξουσίες και τα καθήκοντα των τοπικών αρχών (εκτός των Δήμων) και τη θέσπιση ενιαίας νομοθεσίας που κωδικοποιεί το σύστημα Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε μία και μοναδική κατηγορία, την κατηγορία των Κοινοτικών Συμβουλίων που διέπονται από τον Περί Κοινοτήτων Νόμο.
Η άλλη κατηγορία τοπικών αρχών είναι οι Δήμοι που διέπονται από ξεχωριστή νομοθεσία, τον Περί Δήμων Νόμο.
Παρά τις όποιες βελτιώσεις που έγιναν, η δομή και οι εξουσίες της τοπικής αυτοδιοίκησης όπως καθορίζονται και ασκούνται σήμερα, με αντιπαραβολή προς τα ευρωπαϊκά πρότυπα και προδιαγραφές, παρουσιάζουν δεδομένες πρακτικές αδυναμίες και δυσλειτουργίες που δεν επιτρέπουν τη μορφή αποκέντρωσης της κρατικής εξουσίας προς τις τοπικές αρχές, να αποδεικνύεται άξια του σκοπού ύπαρξης της.

Η εκχώρηση κρατικής εξουσίας στις τοπικές αρχές που πραγματώνεται με τη θέσπιση των νομοθεσιών που αναφέρθηκαν και με τις οποίες παραχωρείται αρμοδιότητα χειρισμού θεμάτων που αφορούν τη διαβίωση, τις ανέσεις, την εκτέλεση έργων υποδομής και την παροχή υπηρεσιών στους πολίτες τους, παραμένει, εν πολλοίς, θεωρητική πράξη, αφού οι πολλαπλές εξουσίες που εκχωρούνται δεν μπορούν να ασκηθούν λόγω των ελάχιστων δυνατοτήτων που έχουν οι κοινότητες, που στη μεγάλη πλειοψηφία τους είναι μικρές και οικονομικά ασθενείς. Ως αποτέλεσμα η άσκηση αυτών των εξουσιών γίνεται με τα δεκανίκια της Κυβέρνησης , ιδίως όσο αφορά την εκτέλεση έργων υποδομής και την άσκηση ελέγχου πολεοδομικής και οικοδομικής ανάπτυξης, πράγμα που υποβαθμίζει το ρόλο των τοπικών αρχών ως οργάνων τοπικής εξουσίας.

Το ουσιώδες θέμα , επομένως, που εγγυάται την αποδοτική λειτουργία των τοπικών αρχών και την άσκηση της διοικητικής αυτοτέλειας τους είναι η οικονομική αυτοδυναμία τους που δυστυχώς δεν διασφαλίζεται με τους ελάχιστους πόρους από τους οποίους το θεσμικό πλαίσιο τους επιτρέπει να αντλούν έσοδα.

Η πρόκληση της συμμετοχής της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που άρχισε την 1 Μαίου 2004, θέτει επί τάπητος την ανάγκη ανασκόπησης και αναθεώρησης σημαντικών πτυχών του διοικητικού θεσμικού πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αλλά και των πρακτικών άσκησης των εξουσιών που φανερά χρήζουν αναβάθμισης και προσαρμογής προς το Ευρωπαϊκό κεκτημένο.

Φίλες και φίλοι,

Για να προσαρμοσθεί ο θεσμός της Τοπικής Αυτοδιοίκησης προς τις σημερινές αντιλήψεις και τις Ευρωπαϊκές εξελίξεις στο τομέα αυτό , θα πρέπει να ενεργοποιηθούν διαδικασίες διαβουλεύσεων και ανταλλαγής απόψεων με τους εκπροσώπους των τοπικών αρχών με στόχο την ολοκλήρωση προτάσεων τόσο όσον αφορά το νομοθετικό πλαίσιο όσο και ότι αφορά τον προγραμματισμό, συντονισμό και υλοποίηση ενός προγράμματος περιφερειακής ανάπτυξης αλλά και την εξεύρεση τρόπων ενίσχυσης της οικονομικής αυτοτέλειας των τοπικών αρχών.
Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΑΣ
1. Για το νομοθετικό πλαίσιο καθοριστικής σημασίας εξέλιξη θεωρείται η πρόταση για την υποχρεωτική συμπλεγματοποίηση γειτονικών κοινοτήτων και η καθιέρωση δευτεροβάθμιας τοπικής αυτοδιοίκησης η οποία ενώ δεν θα καταργεί τα συμμετέχοντα Κοινοτικά η Δημοτικά Συμβούλια, θα προσφέρει το πλεονέκτημα της ομαδοποίησης υπηρεσιών και της εκτέλεσης μακρόπνοων έργων ανάπτυξης προς όφελος του συνόλου του συμπλέγματος τα οποία θα εκτελούν οι ίδιοι οι τοπικοί φορείς. Η εξέλιξη αυτή θα βοηθήσει ώστε η τοπική αρχή του συμπλέγματος να αναλάβει και την ευθύνη πολεοδομικού και οικοδομικού ελέγχου.
2. Η καθιέρωση θεσμοθετημένων συμβουλευτικών οργάνων για συμμετοχή της τοπικής αυτοδιοίκησης στη χάραξη πολιτικής για θέματα περιφερειακής και τοπικής σημασίας, θα συμβάλει ώστε αυτή να παύσει να είναι απλός φορέας υλοποίησης αποφάσεων που λαμβάνονται κεκλεισμένων των θυρών , από τεχνοκράτες της Κυβέρνησης.
3. Η σύσταση αναπτυξιακών εταιρειών για σκοπούς ετοιμασίας και υποβολής μελετών για έργα συμπλεγματικής εμβέλειας που χρηματοδοτούνται από τα κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι συστατικό στοιχείο της επιτυχούς υλοποίησης των αναγκαίων έργων υποδομής / υπηρεσιών του συμπλέγματος.
4. Η διεύρυνση του οικονομικού υπόβαθρου των τοπικών αρχών με κατανομή από το κράτος περισσότερων ποσών από τα έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού (σύνδεση των ταμείων των Κοινοτήτων με το προϋπολογισμό εσόδων του κράτους), για ενίσχυση της αυτόνομης λειτουργίας και υλοποίησης των στόχων της ύπαρξης των αρχών της τοπικής αυτοδιοίκησης, είναι ο πλέον σημαντικός πυλώνας στήριξης του συστήματος τοπικής αυτοδιοίκησης ως θεσμού δημοκρατικής άσκησης εξουσίας σε τοπικό επίπεδο.
5. Για το περιβάλλον και την πολιτική της προστασίας , αναβάθμισης, αξιοποίησης του , οι τοπικές αρχές θα πρέπει να καταστούν βασικοί φορείς που θα έχουν άποψη και θα μετέχουν στη λήψη αποφάσεων.
6. Περιορισμός της κομματικής διαπλοκής στις εκλογές τοπικών αρχών.
7. Αύξηση της αντιμισθίας των εκλελεγμένων τοπικών φορέων σε βαθμό που να δίνει τη δυνατότητα στο Κοινοτάρχη η Δήμαρχο, να ασχολείται αποκλειστικά με το ρόλο αυτό με μοναδικό όφελος την προσφορά προς τον Πολίτη.
8. Εκπόνηση από το Κράτος, ολοκληρωμένης μελέτης για στήριξη της υπαίθρου, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.
1. Να συμπεριλαμβάνει όλα τα επίπεδα ιατρικής περίθαλψης και να αξιοποιεί το σύνολο του ιατρών και νοσηλευτών προς όφελος των πολιτών.
2. Να εξασφαλίζει στους εργαζομένους στο χώρο της Υγείας αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και ικανοποιητικές αμοιβές αλλά ταυτόχρονα να εξασφαλίζει τη συνεχή αξιολόγηση του ιατρικού δυναμικού και των επαγγελματιών υγείας. Έτσι η επιλογή, η εξέλιξη και η ανέλιξη των γιατρών και των επαγγελματιών υγείας θα γίνεται με βάση ουσιαστικά αξιοκρατικά κριτήρια.
3. Να λειτουργεί ορθολογικά, με αποτελεσματικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς για να αποφεύγονται οι σημερινές σπατάλες.

Σας Ευχαριστώ